M. Kemal Atatürk nasıl Cumhurbaşkanı oldu ? Cumhuriyet nasıl ilan edildi ?

M. Kemal Atatürk nasıl Cumhurbaşkanı oldu? Cumhuriyet nasıl ilan edildi ?

*

Resimleri orjinal boyutunda görmek için üzerlerine tıklayınız

m. kemal atatürkün cumhurbaskani secilmesi 158 milletvekili atatürk nasil cumhurbaskani secildi 3

29 Ekim 1923 tarihli Meclis tutanağının ilk sayfası

***

Malumunuz olduğu üzere M. Kemal, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya’daki meşhur sofrasında “yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz” der. Ertesi gün yapılacak işlerle ilgili olarak “gerekli direktifleri verir.”[1]

Ve Cumhuriyet, 29 Ekim 1923’te Meclis’te bulunan 158 milletvekilinin oylarıyla kabul edilir.[2] Bu karardan 15 dakika sonra ise Cumhurbaşkanı seçimine geçilir ve M. Kemal 158 kişinin oylarıyla Cumhurbaşkanı seçilir.[3] Halbuki Mahmut Goloğlu’na göre Meclis 287 milletvekilinden oluşuyordu.[4] Dursun Gök ise “Ikinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Dönemi (1923-1927)” isimli çalışmasında Meclis’e seçilenlerin 287 kişi olduğunu belirledikten sonra istifa ve yeniden seçilmelerle bu sayının 314’e kadar çıktığını açıklamakta[5], ancak hemen ardından II. TBMM mebuslarının mesleki dökümünde Mehmet Turhan’ın “Siyasal Elitler” kitabından yaptığı alıntı ile bu oranı 333 olarak göstermektedir.[6] Peki diğer milletvekilleri neredeydi?

*

m. kemal atatürkün cumhurbaskani secilmesi 158 milletvekili atatürk nasil cumhurbaskani secildi

29 Ekim 1923 tarihli orjinal Meclis tutanağının 119. sayfasında M. Kemal’in 158 Milletvekilinin oyuyla seçildiği yazmaktadır

***

m. kemal atatürkün cumhurbaskani secilmesi 158 milletvekili atatürk nasil cumhurbaskani secildi 2

Bu da TBMM’ce latinize edilmiş tutanak… 158 Milletvekili tarafından seçildiğini gösteriyor.

***

Neredeydi bunlar? Hepsi anlaşarak toplu halde tiyatro oyunu izlemeye mi gitmişlerdi? Iyisi mi biz bu sualin cevabını “yobaz” diyemeyeceğimiz bir tarihçi olan Yılmaz Öztuna’ya bırakalım:

“… Cumhuriyet rejimine geçildi. Atatürk böyle istedi. Bir referandum falan yapılmadı. Zaten cumhuriyet, milletvekillerinin ancak yarısının gece meclis oturumuna katılıp müzakeresiz oylanıp kabûl edildi. Diğer yarısına o oturuma katılmamaları için haber gönderildikten başka, gelmemeleri için evlerinin önüne polis dikildi. 1923 meclisi milletvekili sayısının, cumhuriyet için oy verenlerin iki misli olduğu rakamların belâgati ile açıktır. Üstelik bu, Ikinci Meclis’tir.”[7]

Evlerinin önüne polis dikilmiş…

*

cumhuriyet nasil ilan oldu, cumhuriyet nasil kuruldu, atatürk nasil cumhurbaskani oldu yilmaz öztuna türkiye gazetesi,

Yılmaz Öztuna’nın Türkiye gazetesinde çıkan yazısı… “Meclise gelmemeleri için Milletvekillerinin evlerinin önüne polis dikildi”

***

Yani oylamaya meclisin ortalama yüzde 50’si katıl(a)madı. Buna rağmen rejim değiştiriliyor ve reis seçiliyor.

Gördünüz mü Hakimiyet-i Milliye’yi?

 

***

Benzer yazılar için bakınız;

https://belgelerlegercektarih.com/2012/10/29/cumhuriyetin-ilan-sekli-de-tam-bir-rezalet-idi-kazim-karabekir-pasa-anlatiyor/

https://belgelerlegercektarih.com/2012/10/29/cumhuriyet-ve-ilani-hakkinda-ne-dediler/

 

**********

 

KAYNAKLAR:

[1] Erik Jan Zürcher, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, (Tercüme eden: Gül Çağalı Güven), Bağlam Yayınları, Istanbul 1992, sayfa 50.

[2] TBMM Zabıt Ceridesi, Içtima 28, 29 Ekim 1923, cild 2, sayfa 96.

[3] TBMM Zabıt Ceridesi, Içtima 28, 29 Ekim 1923, cild 2, sayfa 99. (Orjinali 119. sayfa) Ayrıca bakınız; Ahmet Cemil Ertunç, Cumhuriyetin Tarihi, Pınar Yayınları, 6. Baskı, Istanbul 2011, sayfa 72.

[4] Işıl Çakan, Türk Parlamento Tarihinde II. Meclis, Çağdaş Yayınları, Istanbul 1999, sayfa 86-90.

[5] Dursun Gök, Ikinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Dönemi (1923-1927), Siyasi, Sosyal, Iktisadi Gelişmeler, Inkılaplar, Olaylar, Tepkiler, Konya 1995, sayfa 12.

[6] Dursun Gök, Ikinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Dönemi (1923-1927), Siyasi, Sosyal, Iktisadi Gelişmeler, Inkılaplar, Olaylar, Tepkiler, Konya 1995, sayfa 14.

[7] Yılmaz Öztuna, “Cumhuriyet’e geçiş biraz sancılı oldu”, Türkiye Gazetesi, 14 Mayıs 2011.

 

**********

 

Kadir Çandarlıoğlu

 

**********

 

Alıntılarda şu şekilde kaynak belirtiniz:

http://www.belgelerlegercektarih.com

*

*

6 Comments »

  1. Sizin gibi yalan tarih belgeleriyle bu ülkeyi bölmeye çalıştığınız o kadar belli ki siz keşke Yunan galip gelseydi diyen birinden tarih öğrenip gelmissiniz İlber Ortaylı dediği gibi siz yapılan işleri nasıl küçültüruz derdine düşmüş yaratiklarsiniz Allahin laneti üzerinize olsun cumhuriyet milletin kendini yonetmesidir buna kim karşı çıkar

  2. TBMM Resmî Sitesindeki verilere göre 2. Dönem Milletvekilleri Listesi
    (2.Dönem: 11 Ağustos 1923 / 26 Haziran 1927)

    1) Damar ARIKOĞLU
    2) Mehmet Kemal KUSUN
    3) İsmail Safa ÖZLER
    4) Sadık Bey
    5) İzzet Ulvi AYKURT
    6) Ali ÇETİNKAYA
    7) Mehmed Kamil MİTAS
    8) Musa Kazım TUNÇ
    9) Ruşen Eşref ÜNAYDIN
    10) Besim ATALAY
    11) Mustafa Vehbi ÇORAKÇI
    12) Mehmet Neşet ÖZERCAN
    13) Osman Bey
    14) Mehmet Nafiz AKTİN
    15) Ali Rıza ÖNDARENDE
    16) Ahmet Esat URAS
    17) Mustafa Hilmi Bey
    18) Mustafa Kemal
    19) Ali Fuat CEBESOY
    20) Şakir KINACI
    21) Ali KÜTÜKÇÜOĞLU
    22) İhsan PEHLİVANLI
    23) Ömer Mümtaz TANBİ
    24) Ahmet Saki Bey
    25) Hasan Sıktı Bey
    26) Mahmud Murad Bey
    27) Mehmet Rasih KAPLAN
    28) Halit Paşa
    29) Talat SÖNMEZ
    30) Tahsin UZER
    31) Hilmi GÜR
    32) Aziz Zekai APAYDIN
    33) Mithat AYDIN
    34) Mustafa Reşit BAYDUR
    35) İzzettin ÇALIŞLAR
    36) Mazhar GERMEN
    37) Hasan Tahsin SAN
    38) Süleyman Sudi ACARBAY
    39) Mehmet Şefik BAYDAR
    40) Samih Rifat Bey
    41) Mehmed Hakkı DİNÇ
    42) Mehmet Şükrü YAŞIN
    43) Muhittin Bey
    44) Resul Sıtkı Bey
    45) Falih Rıfkı ATAY
    46) Mehmet Şükrü GÜLEZ
    47) Mehmet Cevat GÜRER
    48) Mehmet Vasfi NUHOĞLU
    49) Emin Cemal SUDA
    50) Salih BOZOK
    51) Ahmet Hamdi DİVANLIOĞLU
    52) Avni DOĞAN
    53) Süleyman Sırrı İÇÖZ
    54) Hüseyin ÇELİKBAŞ
    55) Mustafa Şeref ÖZKAN
    56) Nurettin Paşa
    57) Ali Hikmet AYARDEM
    58) Refet CANITEZ
    59) Mustafa Fehmi GERÇEKER
    60) Hasan Necati KURTULUŞ
    61) Osman Nuri ÖZPAY
    62) Cavid Paşa
    63) Talat Avni ÖZÜDOĞRU
    64) Süleyman Necmi SELMEN
    65) İhsan ERYAVUZ
    66) Avni ZAİMLER
    67) Ziya ESEN
    68) Ahmet Talat ONAY
    69) Mustafa Abdulhalik RENDA
    70) Mehmet Rifat ÜNÜR
    71) Mehmet Şakir KESEBİR
    72) İsmail Kemal ALPSAR
    73) Mustafa Elvan CANTEKİN
    74) Mehmet Münür ÇAĞIL
    75) Abdullah İsmet EKER
    76) Ahmet Ziya TONGUÇ
    77) Hüseyin Ferit TÖRÜMKÜNEY
    78) Yusuf BAŞKAYA
    79) Mazhar Müfid KANSU
    80) Necip Ali KÜÇÜKA
    81) Ali Haydar ÖKTEM
    82) Mustafa Nazım SAMANLI
    83) Feridun Fikri DÜŞÜNSEL
    84) Ahmet KULUALP
    85) Mehmet Bey
    86) Abdulkadir Cavit EKİN
    87) Mehmet Ziya GÖKALP
    88) İbrahim Ethem ÜNGÖREN
    89) Fevzi PİRİNÇCİOĞLU
    90) Mehmet Zülfü TİĞREL
    91) Abdurrahman Şeref ULUĞ
    92) Hüseyin Rıfkı Bey
    93) Cafer Tayyar EĞILMEZ
    94) Faik KALTAKKIRAN
    95) Mustafa Savfet Bey
    96) Süleyman Bey
    97) Cevad ÇOBANLI
    98) Muhittin ÇÖTELİ
    99) Hüseyin GÖKÇELİK
    100) Naci KARAALİ
    101) Kazim ORAL
    102) İhsan SAĞLAM
    103) İhsan Hamit TİĞREL
    104) İbrahim ÇOLAK
    105) Halil İbrahim IŞIK
    106) Ahmet İffet MERCİMEKOĞLU
    107) Takyettin Fikret ONURALP
    108) Rasim Celaleddin ÖZTEKİN
    109) Mehmed Hamdi ARPAĞ
    110) Abdülhak FIRAT
    111) Mehmet Sabit SAĞIROĞLU
    112) Rüştü Paşa
    113) Mehmet Raif DİNÇ
    114) Cazım DURU
    115) Münir Hüsrev GÖLE
    116) Mehmet Ziyafettin GÖZÜBÜYÜK
    117) Halet SAĞIROĞLU
    118) Bahri SARITEPE
    119) Ali Ulvi Bey
    120) Mehmet Arif Bey
    121) Emin SAZAK
    122) Abdullah Azmi TORUN
    123) Ferid Bey
    124) Mehmet Ali CENANİ
    125) Hacı Ahmet Remzi GÜREŞ
    126) Ali KILIÇ
    127) Mehmet ŞAHİN
    128) Celal Nuri İLERİ
    129) Ali Haydar Bey
    130) Muhittin TEMOÇİN
    131) Hüseyin Hacim ÇARIKLI
    132) Ali Şevket ÇOLAK
    133) Tahir KARADENİZ
    134) Musa Kazım OKAY
    135) Hakkı Tarık US
    136) Hasan Fehmi ATAÇ
    136) Ahmet Zeki KADİRBEYOĞLU
    138) Cemal Hüsnü TARAY
    139) Veysel Rıza ZARBUN
    140) Mehmed Nazmi DİLAVEROĞLU
    141) Süleyman Asaf DORAS
    142) İbrahim DEMİRALAY
    143) Ahmet Mükerrem KARAAĞAÇ
    144) Hüsnü ÖZDAMAR
    145) Abdurrahman Şeref Bey
    146) Ahmet Muhtar Bey
    147) Adnan ADIVAR
    148) Ali Fuat AGRALI
    149) Yusuf AKÇORA
    150) Süleyman Sırrı ARAL
    151) Ali Rıza BEBE
    152) İbrahim Refet BELE
    153) İsmail Hakkı CANBULAT
    154) Fevzi ÇAKMAK
    155) Ahmet Hamdi DENİZMEN
    156) Hakkı Şinasi EREL
    157) Behiç ERKİL
    158) Kazım KARABEKİR
    159) Ziya KARAMÜRSEL
    160) Tevfik Kamil KOPERLER
    161) Ali Fethi OKYAR
    162) Hüseyin Rauf ORBAY
    163) Refik SAYDAM
    164) İhan SÖKMEN
    165) Hamdullah Suphi TANRIÖVER
    166) Edip Servet TÖR
    167) Ali Haydar YULUĞ
    168) Seyiy Mehmet Emin Bey
    169) Ahmet Münir AKKAYA
    170) Ahmet Hamdi AKSOY
    171) Fahrettin ALTAY
    172) Tevfik Rüştü ARAS
    173) Mahmut Celal BAYAR
    174) Mahmud Esad BOZKURT
    175) Mustafa Kamil DURSUN
    176) Mustafa Rahmi KÖKEN
    177) Mehmet Rüştü SARAÇOĞLU
    178) Mustafa Necati UĞURAL
    179) Abdülkadir Bey
    180) Mehmet Mithat ALAM
    181) Mehmet ERTEN
    182) Tahsin HÜDAİOĞLU
    183) Nurettin ÖZDEMİR
    184) Ali Rıza Bey
    185) İsmail Sabuncu
    186) Ali Sururi TÖNÜK
    187) Mehmet Emin YURDAKUL
    188) Şuuri Bey
    189) Hulusi Bey
    190) Mehmet Vehbi BOLAK
    191) Osman Niyazi BURCU
    192) Mehmet Emir
    193) Mehmet Ali Haydar MÜSTECAPLIOĞLU
    194) Ahmet Süreyya ÖRGEEVREN
    195) Kazım ÖZALP
    196) Ahmet Akif AĞAOĞLU
    197) Ömer Bey TARIM
    198) Ahmet Mahir Bey
    199) Halid AKMANSÜ
    200) Ali Rıza DİREKOĞLU
    201) Velet Celebi İZBUDAK
    202) Mehmet Necmettin KOCATAŞ
    203) Mehmet MÜHTO
    204) Ali Nazmi ÖZÜGÜR
    205) Hasan Fehmi TÜMERKAN
    206) Halid Bey
    207) Sabit GÖZÜGEÇGEL
    208) Ahmet Hilmi KALAÇ
    209) Ahmet Zeki KARAKİMSELİLER
    210) Nuh Naci YAZGAN
    211) Şükrü Naili GÖKBEREK
    212) Şevket ÖDÜL
    213) Fuat UMAY
    214) Mahbup Bey
    215) Ali Rıza BENLİAĞAZADE
    216) Mehmed Refik KAKMACI
    217) Yahya Galip KARGI
    218) Lütfi Müfit ÖZDEŞ
    219) Mustafa Bey
    220) Ahmet Şükrü Bey
    221) Mehmet Ragıp AKÇA
    222) Saffet ARIKAN
    223) Hüseyin SIRRIBELLİOĞLU
    224) İbrahim TOLON
    225) Ibrahim Süreyya YİĞİT
    226) Kazım Hüsnü Bey
    227) Fuat GÖKBUDAK
    228) Eyüp Sabri HAYIRLIOĞLU
    229) Mustafa Fevzi KARAAĞAÇ
    230) Refik KORALTAN
    231) Musa Kazım ONAR
    232) Mehmet Naim ONAT
    233) Tevfik Fikret SILAY
    234) Hacı Bekir SÜMER
    235) Mustafa ULUSAN
    236) Ali Şadi ÇELİK
    237) Ali Saip URSAVAŞ
    238) Seyfi AYDIN
    239) Mehmet Ali Cevdet BARLAS
    240) Mehmet Nuri CONKER
    241) Mehmet Rıza DİNÇAY
    242) Mehmet Recep PEKER
    243) Mahmud Faik SOYLU
    244) Ragıp SOYSAL
    245) Ahmet Ferik TEK
    246) Reşit AĞAR
    247) Hacı Bedir FIRAT
    248) Mustafa İsmet İNONÜ
    249) Mehmet Hilmi OYTAÇ
    250) Mahmud Nedim ZABCI
    251) Abdulgani Ensari
    252) Ali Riza ERTEN
    253) Mehmed Necib GÜVEN
    254) Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU
    255) Adürrezzak ŞATANA
    256) Mehmed Derviş URAL
    257) Yunus Nadi ABALIOĞLU
    258) Mehmed Esad İLERİ
    259) Mehmet Şükrü KAYA
    260) Hafız Emin İNANKUR
    261) Mehmet Fikret MARULYALU
    262) Ahmet Besim ÖZEK
    263) Mehmet Niyazi RAMAZANOĞLU
    263) Osman Kadri BİNGÖL
    264) Rıza KOTAN
    265) İlyas Sami MUŞ
    266) Mehmed Ata ATAY
    267) Halit MENGİ
    268) Ebubekir Hazım TEPEYRAN
    269) Ali Galip YENEN
    270) Recai BAYKAL
    271) İsmail ÇAMAŞ
    272) Ahmed Faik GÜNDAY
    273) Halil Sıtkı KUMRU
    274) Ahmed Hamdi YALMAN
    275) Rauf Bey
    276) Hasan Cavit Belul
    277) Ahmet Fuat BULCA
    278) Esat ÖZOĞUZ
    279) Ekrem RİZE
    280) Ali Rıza ZIRH
    281) Abidin Bey
    282) Ethem Bey
    283) Vasıf ÇINAR
    284) Mehmet Nazif DUMLU
    285) KEMAL GÜROL
    286) Mehmed Reşad KAYALI
    287) Mehmet Yaşar ÖZEY
    288) Mustafa Fevzi SARHAN
    289) Mehmet Sabri TOPRAK
    290) Saim UZEL
    291) Halil Hulki AYDIN
    292) Mehmet SOYDAN
    293) Kemalettin Sami Paşa
    294) Rıza NUR
    295) Recep Zühtü Soyak
    296) Yusuf Kemal TENGRİŞENK
    297) Ömer Şevki Bey
    298) Halis Turgut Bey
    299) Ahmet Muammer Bey
    300) Rahmi Bey
    301) Yusuf Ziya BAŞARA
    302) Rasim BAŞARA
    303) Mehmet Şemsettin GÜNALTAY
    304) Ömer Cudi Paşa
    305) Halil Fahri GÜRMEN
    306) Abdülkadir Ahmet KÜRKÇÜ
    307) Mahmut ODABAŞI
    308) Yahya Kemal BEYATLI
    309) Ali Fuat BUCAK
    310) Hüsrev GEREDE
    311) Mehmet Refet TOPÇUOĞLU
    312) Mehmet Refet ÜLGEN
    313) Saffet Yetkin
    314) Faik ÖZTRAK
    315) Mehmet Cemil UYBADIN
    316) Hacı Kamil Bey
    317) Mehmed Emin Bayav
    318) Bekir KUNDUK
    319) Mustafa Vasfi SÜSOY
    320) Ali Şefik BAŞMAN
    321) Ahmet Muhtar CİLLİ
    322) Mehmed Rahmi EYÜPOĞLU
    323) Süleyman Sırrı GEDİK
    324) Abdullah OKTAY
    325) Hasan SAKA
    326) Ahmet Hamdi ÜLKÜMEN
    327) İbrahim ARVAS
    328) Münip BOYA
    329) Hakkı UNGAN
    330) Ahmet Ragıp ÖZDEMİROĞLU
    331) Yusuf Ziya ÖZENCİ
    332) Hilmi TUNALI
    333) Halil TÜRKMEN

    KAYNAK :
    https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_eski.sonuc?adi=&soyadi=&il=&meclis=1-2&kelime=

    Belki işinize yarar, vesselam.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.